Приветствую Вас Гость • Регистрация • Вход • RSS
Понедельник, 5.12.2016
Главная » Статьи » Презентация на казахском языке » Қазақ тілі

Зат есім сөзжасамы слайд,презентация


Оқушылар,студенттер,мұғалімдер,сайт қолданушылары өз материалыңызбен бөліссеңіз қуанышты болатын едік!

Зат есім сөзжасамы слайд,презентация

 

 

       Зат  есім – сөзжасамы өте күрделі сөз табы. Зат есімде сөзжасам тәсілдерінің бәрі қызмет етеді және белсенді қызмет атқарады. Ол туынды зат есімдердің құрамының алуан түрлі болуына әсер етеді. 
 Мұндай жұрнақтар:
Зат есімнен (тың,арба)
Етістіктен (сыпыр,қуан) 
Сын есімнен (жақсы,үлкен)
Сан есімнен (он,жүз) туынды зат есім жасаған
         Жалаң жұрнақтар

   Құрамы бөлшектеуге келмейді
. Мысалы: -шы, -ші, -кер, -гер, -тыр, -тір, -ыр, -ес, -ық, -ша, -сын т.б
Орындық,қаламгер,мұздақ,арбакеш,түбір,
сусын,ойыншық,тілмар,өсім,бөген,гуіл.
Жұрнақтар бір морфемадан тұрғандықтан, құрамы бөлінбейді


          Құранды жұрнақтар

     Құрамы ең кемі екі морфемадан тұрады
Мысалы: -шылық, -шілік, -қыншақ, -ынды,
-палық, -малық, -мшы, -нда жұрнақтарының
Құрамы екі морфемадан тұрады яғни олар бұрын
екі жұрнақ болған.
Адамшылық деген туынды адам негізі және шылық
жұрнағы арқылы жасалған, өйткені тілде адамшы деген сөз
жоқ.

Туынды зат есім жасайтын жұрнақтардың 
мағыналық құрамы да әртүрлі. Мысалы: -лық, лік,
-дық ,-тік, -тық жұрнағы түрлі сөз табының
түбірлерінен түрлі мағыналы туынды түбір зат
есімдер жасайды. 
Мысалы:
Молдалық – кәсіпті   
Шабындық – орынды 
Патшалық – лауазым 
Жиендік – туыстық
Апталық – мезгіл 

Зат есімнің сөзжасамдық жұрнақтарының ішінде
көп мағыналы жұрнақтар бірсыпыра: 

-ым, -ім жұрнағы, математикалық терминді: бөлім,алым.
-дақ, -пақ, -дақ      тамақ атауын жасайды: қуырдақ;
Нақтылы зат атауын жасайды: суыртпақ.
-мақ, - мек жұрнағы да бірнеше мағынада қолданылады.
Деректі зат атауын жасайды: оймақ, сырмақ,өрмек;
Тамақ атауын: жасайды: құймақ.
Дерексіз заттық ұғымды жасайды: салмақ,түртпек.

 

 

 

 


Похожие материалы

Рахмет ретінде астында тұрған жарнамалардың біреуін басуды сұраймын!

Категория: Қазақ тілі | Добавил: Admin (01.04.2015)
Просмотров: 995 | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]