Приветствую Вас Гость • Регистрация • Вход • RSS
Среда, 7.12.2016
Главная » Статьи » Презентация на казахском языке » Әдебиет

Шәкәрім Құдайберді философиясы слайд,презентация


Оқушылар,студенттер,мұғалімдер,сайт қолданушылары өз материалыңызбен бөліссеңіз қуанышты болатын едік!

Шәкәрім Құдайберді философиясы слайд,презентация

 

 

 

Шәкәрімнің әлем, адам, жаратылыс жайындағы философиялық ой–толғамдары оның «Үш анық» атты философиялық трактатында жүйеленген. Шәкәрім Сәбит Мұқановқа жазған хатында “қырықтан соңғы ойым философия жағына салынып” деген пікірлер айтады. Сондағы философиясы осы “Үш анық” турасында болып отыр. Шәкәрім қырықтан асқан соң отыз жылдай “Үш анықты” жазуға көптеген ізденістер жасап, өмірінің соңында “отыз жылдай жиғаным”– деп өзінің тапқан, анық деп таныған «Үш анығын» жүйелейді.
                “Қырықтан аса бергенде,                  Ақылым қылды шерменде:                  «Дінім қалай, жаным не,                  Жоғалам ба өлгенде?                  Әлемді кім жаратқан,                  Осынша түрлеп, таратқан?                  Көрінген сансыз планет,                  Бірінен–бірін бөлген бе?                  Ақырет деген немене,                  Шыққан жан қайта келе ме,                  Кіреме осы денеге,               Дәлелі қайсы сенгенде”–деп «Үш анықтағы» өз ізденісінің негізі болған сұрақтар жайында осылай ой түйеді.
                “Қырықтан аса бергенде,                  Ақылым қылды шерменде:                  «Дінім қалай, жаным не,                  Жоғалам ба өлгенде?                  Әлемді кім жаратқан,                  Осынша түрлеп, таратқан?                  Көрінген сансыз планет,                  Бірінен–бірін бөлген бе?                  Ақырет деген немене,                  Шыққан жан қайта келе ме,                  Кіреме осы денеге,               Дәлелі қайсы сенгенде”–деп «Үш анықтағы» өз ізденісінің негізі болған сұрақтар жайында осылай ой түйеді.
Шәкәрім өз шығармаларында «ар білімі» деген терминді қолданған. Ол «ар» сөзін «совесть» деп тәржімалаған. Ар дегеніміз не? Ол тек адамға ғана қатысты түсінік. Михаил Лермонтов: «Адам ісіне құдаймен бірге төреші бір нәрсе бар, ол - ар» деп айтқан. Абай аудармасында ол өлең былайша келтірілген:
Менің сырым, жігіттер, емес оңай,
Ешкімнің ортағы жоқ, жүрсін былай!
Нені сүйдім, дүниеде неден күйдім,
Қазысы оның - арым мен бір-ақ құдай.
Философ Ғарифолла Есімнің айтуынша: «арлы адам, алдымен, құдайына қараған, құдай мақұлдамайтын іске бармайтын адам. Ар - әр адамның өз ісінің төрешісі». Ғ.Есім: «Құдай құратын «сотқа» дейін адам өзінің арының алдында жауап бермек» дейді. «Менандрдың: Әр адамның құдайы - өзінің ары» деген сөзі бар.

Шәкәрім өз шығармаларында «ар білімі» деген терминді қолданған. Ол «ар» сөзін «совесть» деп тәржімалаған. Ар дегеніміз не? Ол тек адамға ғана қатысты түсінік. Михаил Лермонтов: «Адам ісіне құдаймен бірге төреші бір нәрсе бар, ол - ар» деп айтқан. Абай аудармасында ол өлең былайша келтірілген:
Менің сырым, жігіттер, емес оңай,
Ешкімнің ортағы жоқ, жүрсін былай!
Нені сүйдім, дүниеде неден күйдім,
Қазысы оның - арым мен бір-ақ құдай.
Философ Ғарифолла Есімнің айтуынша: «арлы адам, алдымен, құдайына қараған, құдай мақұлдамайтын іске бармайтын адам. Ар - әр адамның өз ісінің төрешісі». Ғ.Есім: «Құдай құратын «сотқа» дейін адам өзінің арының алдында жауап бермек» дейді. «Менандрдың: Әр адамның құдайы - өзінің ары» деген сөзі бар.

Жазу пайда болған кезде оны жай адамның да пайдалана алуы мүмкін-ау деген ой ешкімнің қиялына кіріп-шықпаған. Жазба тіл бастапқыда адамдарды одан әрі құл ете түсу үшін пайдаланылған, оны француз антропрологы Клод Леви-Стросстың зерттеулері көрсетті.

 


Похожие материалы

Рахмет ретінде астында тұрған жарнамалардың біреуін басуды сұраймын!

Категория: Әдебиет | Добавил: Admin (13.03.2015)
Просмотров: 599 | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]