Приветствую Вас Гость • Регистрация • Вход • RSS
Вторник, 6.12.2016
Главная » Статьи » Презентация на казахском языке » Әдебиет

Мәшһүр-Жүсіп Көпеев слайд,презентация


Оқушылар,студенттер,мұғалімдер,сайт қолданушылары өз материалыңызбен бөліссеңіз қуанышты болатын едік!

Мәшһүр-Жүсіп Көпеев слайд,презентация

 

Мәшһүр-Жүсіп

 
Машһүр-Жүсіп Көпеев (1858—1931) — ұлы ойшыл, фольклортанушы, этнограф, тарихшы, философ,
қазақ мәдениеті мен әдебиетінің белгілі тұлғасы.
Мәшһүр-Жүсіп араб және парсы тілдерін жетік білгенімен қоймай, Көп тілді білген ғұлама.
Ол өлең жазумен қатар, ауыз әдебиеті үлгілерін жинап бастырумен де айналысты. Шежірелер мен
айтыстарды, көптеген тарихи жырларды хатқа түсіріп, кейінгі ұрпаққа аманаттады. Сонымен бірге, ол күллі
ғұмырын қазақ халқын сауаттандыруға жұмсады десек те болады. ҚАЗАҚТЫН ЖЕРІ
“Күн батысы – Сырдария, күншығысы – ұзын аққан Ертіс, оңтүстігі – Жетісу өзені, солтүстігі – Еділ, Жайық.
Бұл қазақ иесіз жатқан жерге келіп ие болған жоқ, ақ найзаның ұшымен, ақ білектің күшімен кеше
Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай, қаз дауысты Қазыбек, Шақшақұлы Жәнібек заманында жаннан
кешіп, сусын орнына қызыл қан ішіп, жаудай алысып, жаттай салысып, күні-түні атысып, қара қанға
батысып, шыбын жанын нысанаға байлап, не маңғаз, сарбаздары жау жолында оққа ұшырап өліп, сөйтіп
алған жері еді...”
Еңбектері
10-15 жасынан бастап-ақ өлең жазып, хат жазарлық болғаннан-ақ Мәшһүр Жүсіп халық әдебиетін ел ау-
зы-нан да, қағаз бетінен де жинау-мен айналысады.
1887 жылы 29 жасында Мәшһүр Жүсіп Бұхара, Ташкент, Түркістан, т.б. ша-һарларға сапарға шығады. Ол
заман-да негізгі көлік қатынасы түйе мен ат болғанын ескерсек, бұл сапа-рының өзі 2-3 жыл уақытты
қамтыса керек. Мәшһүр Жүсіп бір жыл Бұхарада тұрып оқып, білімін толық-тырады. Араб, пар-сы, шағатай,
түркі тілдерін үйренеді. Өз-бек, тәжік, және т.б. тілдерді де біледі, әдет-ғұрпын түсінеді. Көптеген ғылыми
кітаптарды оқып, танысады.
Келесі жылы Бұхарадан қайтып, Түр-кістандағы атақты Қожа Ахмет Ясауи-дің басындағы Әмір Темір сал-
дырған көк күмбезін көреді. Онда да бір-сыпыра уақыт болып, бірнеше ға-лым-дармен танысады. Одан әрі
Сыр өңі-рін аралайды. Май-лықожамен жолы-ғады, жеті ата-сы-нан бері ақын-дық үзіл-меген дуана қожа
Көшек, Кү-дері қожа тұқым-дарымен та-ны-сады. Одан кейін Шу мен Сырдан өтіп, Ұлы-тау мен Кіші-т-ауды
басып, Есіл мен Нұраны жайлап, мекен қыл-ған жұрт-ты арал-ай-ды. Осын-дай екінші сапа-рына Мәшһүр
Жү-сіп 37 жасында, яғни 1895 жылдар ша-ма-сында шық-са, үшінші сапары 49 жасына (1907) сәйкес келеді.
Мәшһүр Жүсіптің үш кітабы: “Сары-ар-қаның кімдікі екендігі”, “Хал-ахуал”, “Тір-ші-лікте көп жа-
сағандықтан көрген бір тама-шамыз” ат-ты туын-ды-лары 1907 жылы Қазан қа-ласындағы Құ-са-йы-н-ов-
тар бас-па-хана-сынан жарық көреді. Кейіннен ол баспаханадан шық-қан 14 қалам ие-сінің шығар-ма-ларын
цен-зура сот-қа тартады. Ішінде Мәшһүр Жүсіптің жоғарыда аталған еңбектері де бар.
Мәшһүр Жүсіп жинаған фольклор үлгі-лерінің басым көпшілігі – аңыз бен әңгі-мелер. Мұндағы аңыздар:
жер-су аттары.
Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы-ның аңыз-әңгімелерді, тарихи әңгі-мелерді, шешендік сөздерді қағазға түсірумен
ғана шек-телмей, фольклордың басқа да жанрлық түрлерін, атап айтқанда, тұрмыс-салт жыр-ларын, эпос,
ертегі, мақал-мәтел, ақын-дар
 
 
 
 

Похожие материалы

Рахмет ретінде астында тұрған жарнамалардың біреуін басуды сұраймын!

Категория: Әдебиет | Добавил: Admin (08.05.2013)
Просмотров: 6424 | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]